Минем яраткан китабым (Татарча сочинение / инша)

Китап — ул безне ерак илләргә, әкиятләр дөньясына һәм үткән заманнарга алып китүче тылсымлы ишек. Яраткан китабыңны яңадан-яңадан укыйсың, ә аның геройлары гомер буе синең белән бергә яши. Бу биттә сез «Минем яраткан китабым» темасына татарча сочинение (инша) таба аласыз. Текст 5–9 сыйныф укучылары өчен язылган, анда Габдулла Тукайның «Шүрәле» әкияте, аның геройлары һәм бу әсәрнең укучыга нәрсә өйрәтүе турында сөйләнә. Иншаны укыгыз да, үзегезнең яраткан китабыгыз турында язарга илһам алыгыз!

Минем яраткан китабым

Мин китап укырга бик яратам. Минем өйдә зур булмаган китапханә бар, анда әкиятләр, шигырьләр, маҗаралы хикәяләр урын алган. Ләкин алар арасында миңа аеруча якын бер китап бар. Ул — Габдулла Тукайның әкиятләр җыентыгы, ә андагы әсәрләрнең иң яратканы — «Шүрәле».

Бу китапны миңа әбием бүләк иткән иде. Мин ул вакытта беренче сыйныфта укый идем һәм хәрефләрне әле генә таный башлаган идем. Кичләрен әбием аны миңа кычкырып укый иде, ә мин рәсемнәрне карап, тын да алмыйча тыңлый идем. Хәзер мин аны үзем укыйм, һәм ул миңа һаман да кызыклы. Китапның тышлыгы инде тузып беткән, битләре саргайган, ләкин мин аны берәүгә дә бирмим.

«Шүрәле» әкиятендәге вакыйгалар Казан арты авылы Кырлай янында бара. Тукай анда балачагын үткәргән, шуңа күрә ул бу якларны бик матур итеп сурәтли. Әсәр башында шагыйрь Кырлайның урманнарын, болыннарын, елгаларын тасвирлый. Бу юлларны укыганда, күз алдына карурман, биек наратлар, чәчәкле аланнар килеп баса.

Әкиятнең төп герое — авыл егете. Ул төнлә утын кисәргә урманга бара. Шул вакытта аның каршына Шүрәле килеп чыга. Шүрәле — урманда яшәүче ямьсез, озын бармаклы, мөгезле, сәер җан иясе. Ул кешеләрне кытыклап үтерә дип сөйлиләр.

Шүрәле егетне дә кытыкламакчы, үзе белән уйнарга чакыра. Ләкин егет курыкмый, ул тапкырлык күрсәтә. Ул Шүрәлегә: «Әйдә, башта миңа бүрәнә ярырга булыш, бармакларыңны ярыкка тык», — ди. Шүрәле аңа ышана һәм бармакларын агач ярыгына тыга. Шул чакта егет чөйне тартып чыгара, һәм Шүрәленең бармаклары кысылып кала.

Шүрәле кычкыра, ярдәм сорый. Ә егетнең исемен сораганда, ул үзен «Былтыр» дип атый. Шүрәле бөтен урманга: «Былтыр кысты!» — дип кычкыра. Башка шүрәлеләр йөгереп килә, ләкин моны ишеткәч: «Былтыр кыскан булса, бүген нигә кычкырасың?» — дип көлеп китәләр. Бу урынны укыганда мин һәрвакыт көләм.

Әкиятнең ахырында егет авылына исән-имин кайтып китә, ә Шүрәле урманда бармаклары кысылган хәлдә ялгызы кала. Шул рәвешле, явызлык җәзасын ала, ә акыл һәм кыюлык җиңеп чыга. Мин бу әкиятне укыган саен, егетнең урынында булсам, нишләр идем икән дип уйлыйм. Минемчә, мин дә аның кебек куркуымны җиңеп, тапкыр җавап табарга тырышыр идем.

Миңа бу әкиятнең иң ошаган ягы — егетнең акыллы һәм батыр булуы. Ул көч белән түгел, тапкырлык белән җиңә. Әкият безне авыр хәлдә дә югалып калмаска, баш ватып уйларга өйрәтә. Шулай ук ул кешегә ялгыш ышанырга ярамаганын да күрсәтә.

«Шүрәле» әкиятенең теле бик матур, шигъри. Тукай аны шигырь белән язган, шуңа күрә ул җиңел укыла һәм тиз истә кала. Мин кайбер өлешләрен ятладым һәм мәктәптәге әдәби кичәдә сөйләдем. Укытучыбыз минем чыгышымны мактады, ә сыйныфташларым кул чапты.

Соңрак мин белдем: «Шүрәле» буенча композитор Фәрид Яруллин балет язган. Ул Казандагы опера һәм балет театрында куела. Узган кышта без гаиләбез белән ул балетны карадык. Сәхнәдә әкият геройларын күрү минем өчен онытылмаслык бәйрәм булды.

Бу китап мине туган телемне тагын да ныграк яратырга өйрәтте. Тукай әсәрләрен укыганда, мин татар теленең никадәр бай, моңлы һәм матур булуын аңлыйм. Хәзер мин Тукайның башка шигырьләрен дә укыйм, «Су анасы», «Туган тел» әсәрләрен дә яратам.

Минем яраткан китабым — ул минем балачагым, әбиемнең җылы тавышы, туган телемнең моңы. Мин аны киләчәктә үз балаларыма да укырмын дип уйлыйм. Яхшы китап кешене гомер буе озата бара, акыллырак һәм игелеклерәк булырга ярдәм итә.