Көз турында шигырьләр

Көз турында шигырьләр (Татарча шигырьләр балалар өчен)

Көз — алтын яфраклар, моңлы торна тавышлары, тәрәзәгә тамган яңгыр һәм бакчадагы мул уңыш фасылы. Ул безне сокландыра да, уйландыра да, сагындыра да. Бу биттә сез көз турында татарча шигырьләр таба аласыз: көзге урман, бакча, китүче кошлар, яңгырлы кичләр, ноябрь салкыннары һәм әби янындагы җылы кичләр турында. Шигырьләр мәктәп дәресләрендә, көз бәйрәмендә, балалар бакчасы иртәлекләрендә сөйләр өчен яраклы. Ошаганын сайлап ятлагыз да, көзнең матурлыгын шигырь аша тоегыз!

Шигырьләр

Урманнарга сары буяу
Сипте көз кулы.
Каен, өрәңге яфраклары —
Алтын, бакыр, кызыл.

Җил исә дә, яфраклар
Оча, бөтерелә.
Әйтерсең лә күбәләкләр
Соңгы биюдә бии.

Сукмакларны каплап алды
Төсле юрган-палас.
Аяк астында шыгырдый
Корыган яфрак, ялгыз.

Көз килде, тыныч, сабыр,
Алтын тунын киеп.
Без аны каршы алабыз
Сагыш белән, сөеп.

* * *

Бакчабызда уңыш мул:
Кызарып пешкән алма.
Әбием белән җыябыз,
Тутырабыз кәрзин, тартма.

Кишер, чөгендер, кәбестә,
Капчык-капчык бәрәңге.
Әтием мактый: «Быел
Уңыш бик мул, күрдеңме?»

Әнием варенье кайната,
Банкалар тезелгән рәт-рәт.
Кыш буе шуны ашап,
Җәйне искә алырбыз, рәхәт!

Рәхмәт сиңа, юмарт көз,
Бүләкләрең өчен!
Хезмәтебез бушка китмәде —
Табында мул ризык һәр көн.

* * *

Күк йөзендә тезелешеп,
Торналар оча.
Моңлы, сагышлы тавышлары
Җиргә ява, коела.

Хуш, туган як, хуш, болыннар,
Хуш, яраткан күлләр!
Язын без кире кайтырбыз, —
Диләр кебек кошлар.

Карап торам мин аларга,
Кул болгап калам.
Юлыгыз уңсын, кошлар,
Язын сезне көтәм.

Ерак җылы якларда да
Сагынырсыз безне.
Туган ягыгызга тартып
Торыр сезнең күңел.

* * *

Тып-тып тама тәрәзәгә
Көзге салкын яңгыр.
Урамда юк бер кеше дә,
Бөтен җир соры, авыр.

Ә мин тәрәзә янында
Утырам, чәй эчеп.
Яңгыр тавышын тыңлыйм мин,
Китап битен ачып.

Яңгыр, яу, син яу әле,
Юып ал тузанны.
Ә аннары кояш чыгып,
Елмайтсын урманны.

Көзге яңгыр — моңсу җыр ул,
Тынычлык һәм уйлану.
Ул өйрәтә безгә сабыр
Итеп язны көтеп тору.

* * *

Урманга кердем көз көне,
Тып-тын, серле анда.
Чыршылар гына яшел,
Калганнары — алтында.

Гөмбәләр кача яфрак астына,
Тиен чикләвек җыя.
Керпе яфрак өстерәп,
Кышлык ояга ташый.

Аю инде өн хәстәрли,
Куян тунын алыштыра.
Урман да, җәнлекләр дә
Кышка әзерләнә, ашыга.

Хуш, көзге урман, хуш,
Кыш җиткәч, кабат килермен.
Ак тунга төренгәч син,
Тагын бер сокланырмын.

* * *

Көз безгә бүләк итә
Бик зур бер бәйрәм:
Мәктәпкә барабыз без,
Кулда — чәчәк бәйләм.

Яңа китап, яңа дәфтәр,
Яңа сыйныф, дуслар.
Каршы ала укытучыбыз:
«Хуш киләсез, балалар!»

Белем иленә сәяхәт
Көз белән башлана.
Яңа серләр ачылыр
Безгә һәр дәрестә.

Рәхмәт сиңа, алтын көз,
Бу бәйрәм өчен.
Без тырышып укырбыз,
Бирдең безгә көч!

* * *

Ноябрь килде, салкын,
Яфраклар коелып беткән.
Агачлар шәрә калган,
Кыш якынлашып җиткән.

Иртән чыксаң — күлләрдә
Нечкә боз пәрдәсе.
Кичен күктән төшә
Беренче кар бөртеге.

Көз белән кыш арасында
Ноябрь — күпер ул.
Ул безгә әйтә кебек:
«Җылы киенеп йөр, дус!»

Хуш, көз, хуш, алтын фасыл,
Сине сагынырбыз.
Ә ак кышны, шатланышып,
Тиздән каршыларбыз!

* * *

Әбием утыра мич янында,
Йон оекбаш бәйли.
Көзге озын кичләрдә
Ул миңа әкият сөйли.

Тышта җил улый, яңгыр ява,
Ә өйдә җылы, якты.
Әбиемнең тавышы белән
Күңел тыныч, рәхәт тә.

«Көз, балам, — ди әбием, —
Ул җыю, саклау вакыты.
Җәй буе эшләгән кеше
Көз көне була бай-тук».

Мин аңлыйм әбием сүзен,
Онытмам аны һич.
Тырышсаң гына тормышта
Килә уңыш, бәрәкәт, көч.