Туган авылым (Татарча сочинение / инша)
Туган авылым
Һәр кешенең тормышында аеруча кадерле урын була. Минем өчен андый урын — туган авылым. Мин хәзер шәһәрдә укысам да, күңелем гел шунда: яшел болыннар, тын елга һәм туганнарым янында.
Минем туган авылым Чишмәле дип атала. Ул Казаннан ерак түгел, ике калкулык арасындагы матур үзәнлектә урнашкан. Авылның исеме юкка гына шулай түгел: биредә бик күп чишмәләр бар. Аларның суы салкын, саф һәм тәмле. Өлкәннәр сөйләвенчә, авылга моннан өч йөз еллар элек нигез салынган. Беренче йортларны чишмә буена салганнар, шуңа күрә авылга шундый исем биргәннәр.
Авылның уртасыннан кечкенә елга агып үтә. Җәен без, малайлар, анда су коенабыз, балык тотабыз. Елга буенда зур таллар үсә, аларның ботаклары суга ук иелеп тора. Кичләрен елга өстенә ак томан төшә, һәм бу вакытта авыл әкияттәге кебек серле булып күренә.
Чишмәле табигате елның һәр фаслында үзенчә матур. Язын бакчалардагы алмагачлар чәчәк ата, бөтен авылга хуш ис тарала. Җәен болыннарда печән чабалар, кырларда иген өлгерә. Көзен урман алтынга төренә, ә кышын авыл ак кар юрганы астында тын гына йоклый. Кышкы иртәләрдә морҗалардан күккә төтен күтәрелә, һавада ипи исе тарала.
Авылымның иң матур урыны — Ак чишмә. Ул урман читендә, тау итәгендә урнашкан. Чишмә янына кешеләр тирә-яктан су алырга килә. Аның тирәсен авыл халкы чистартып тора, агач бура белән әйләндереп алган. Сабантуй алдыннан яшьләр шунда җыелып, чишмәне бизәп куялар.
Авылыбызда якынча өч йөз хуҗалык бар. Урамнары киң, өйләре зур һәм матур. Күп өйләрнең тәрәзә йөзлекләре бизәкле, капкалары төрле төсләргә буялган. Һәр йорт алдында бакча, чәчәкләр үсә. Авылның уртасында мәчет, мәктәп, клуб һәм кибет урнашкан.
Минем өчен авылның иң кадерле кешеләре — әбием белән бабам. Алар елга буендагы иске агач өйдә яшиләр. Әбием тәмле бәлешләр, коймаклар пешерә, ә бабам умарта карый, агачтан төрле әйберләр ясый. Мин җәйге каникулларда аларга кайтам һәм эшләрендә ярдәм итәм: печән җыям, бакча утыйм, сыерны көтүгә озатам. Кичләрен бабам белән капка төбендәге эскәмиядә утырып, аның яшьлеге турындагы хикәяләрен тыңлыйм.
Чишмәле кешеләре тырыш һәм кунакчыл. Биредә бер-береңә ярдәм итү гадәте әле дә сакланган. Берәрсе өй салса, бөтен авыл белән өмәгә җыелалар. Кунак килсә, аны самавыр куеп, чәк-чәк, бал белән сыйлыйлар. Авылда беркем дә ялгыз калмый: өлкәннәргә яшьләр булыша, балаларны бөтен авыл тәрбияли.
Авылыбызның тарихы да бай. Бөек Ватан сугышына Чишмәледән йөздән артык кеше киткән, аларның яртысы гына кайткан. Мәктәп янында аларның исемнәре язылган һәйкәл тора. Җиңү көнендә без, укучылар, һәйкәл янына чәчәкләр салабыз, сугышта һәлак булганнарның якты истәлеген хөрмәтлибез.
Авылда татар халкының гореф-гадәтләре дә кадерләп саклана. Ел саен җәй башында Сабантуй уздырыла. Анда көрәш, ат чабышы, капчык киеп йөгерү, чүлмәк вату кебек күңелле уеннар була. Көзен каз өмәсе үткәрелә, кышын Нардуган бәйрәме була. Бу бәйрәмнәр кешеләрне берләштерә, яшьләрне халык мирасы белән таныштыра.
Соңгы елларда авылыбыз үзгәрә бара. Яңа юллар салынды, балалар бакчасы төзелде, мәктәпкә яңа компьютерлар кайтты. Яшьләрнең кайберләре шәһәргә китә, ләкин күбесе туган авылга кайтып, монда гаилә кора, эшли. Авылда фермер хуҗалыгы ачылды, анда яшьләр эшли. Мин моңа бик шатланам, чөнки авыл яшәсә, халкыбызның теле һәм мәдәнияте дә яшәячәк.
Мин үскәч кем генә булсам да, туган авылымны онытмаячакмын. Аның чишмәләре, урманнары, кешеләре минем күңелемдә мәңге калыр. Туган авылым — минем горурлыгым, минем көч чыганагым. Мин аны чын күңелемнән яратам һәм аның тагын да матурланачагына ышанам.
